🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:25:48 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

भ्रामक
bhrāmaka
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
भ्रामक १ वि॰ [सं॰]
१. भ्रम में डालनेवाला । बहकानेवाला । धोखे मे डालनेवाला ।
२. संदेह उत्पन्न करनेवाला ।
३. घुमानेवाला । चक्कर दिलानेवाला ।
४. धूर्त । चालबाज ।
भ्रामक २ संज्ञा पुं॰
१. गीदड़ । सियार ।
२. चुंबक पत्थर ।
३. कांति लोहा ।
४. सूर्यमुखी का फूल (को॰) ।
५. धोखा । छल । चालबाजी (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
भ्रामक mf(इका)n. (fr. Caus.) causing error, deceitful, false, R., Sch.
भ्रामक m. n. ‘causing (scil. iron) to turn round’, a magnet (also ˚काद्रि, m.), L.
भ्रामक m. ‘turning round (scil. towards the sun?)’, a sunflower, heliotrope, L.
a deceiver, cheat, L.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (770,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
भ्रामक a. (मिका f.) [भ्रामयति-भ्र्म णिच् ण्वल्] 1 Causing to move or whirl. --2 Perplexing, deluding, misleading. --3 Deceptive, false. --कः 1 A sun-flower. --2 A kind of loadstone. --3 A deceiver, rogue, cheat. --4 A jackal.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0829-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
भ्रामक त्रि० भ्रामयति भ्रम--णिच्--ण्वुल् । १ भृमजनके २ शृ- गाले पुंस्त्री० स्त्रियां ङीप् । ३ धूर्त्ते त्रि० । ४ सूर्य्यावर्त्ते मणौ ५ अयस्कान्ते (चुम्बकपातर) मेदि० तस्य लौह- चालकत्वात् तथात्वम् ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4710,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
भ्रामकः, पुं, (भ्रामयति भ्रमं जनयतीति । भ्रम् + णिच् । “ण्वुल् तृचौ ।” ३ । १ । १३३ । [] इति ण्वुल् ।) शृगालः । धूर्त्तः । सूर्य्यावर्त्तः । प्रस्तरभेदः । इति मेदिनी । के, १३३ ॥ चुम्बक पातर इति भाषा । भ्रमजनके, त्रि ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (3-559-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "भ्रामक" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें