🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:51:01 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

महित
mahita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
महित १ संज्ञा पुं॰ [सं॰]
१. शिव का धनुष । पिनाक ।
२. त्रिशूल ।
३. पूजित [को॰] ।
महित २ वि॰ पूजित । संमानित । आद्दत [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
महित mfn. honoured, celebrated &c., Inscr.; Kāv.
proper, right, W.
महित m. (scil. गण) a class of deceased ancestors, MārkP.
N. of a Deva-putra, Lalit.
of Kailāsa, L.
of a man g. गर्गादि
महित n. the trident of Śiva, L.
महित महिन् &c. See col. 1.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (803,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
महित p. p. Honoured, worshipped, esteemed, revered; see मह्. --तं The trident of Śiva.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0855-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
महितं, त्रि, (मह्यते स्मेति । मह पूजायाम् + “मतिबुद्धिपूजार्थेभ्यश्च ।” ३ । २ । १८८ । इति क्तः ।) पूजितम् । यथा, भट्टिः । १० । २ । [] रणपण्डितोऽग्र्यविबुधारिपुरे कलहं स राममहितः कृतवान् । ज्वलदग्निरावणगृहञ्च बलात् कलहंसराममहितः कृतवान् ॥” (पितृगणविशेषः । यथा, मार्कण्डेये । ९६ । ४६ । “महान्महात्मा महितो महिमावान्महाबलः । गणाः पञ्च तथैवेते पितॄणां पापनाशनाः ॥” स्त्रियां टाप् । नदीभेदः । यथा, महाभारते । ६ । ९ । २१ । “नीवारां महिताञ्चापि सुप्रयोगां जना- धिप ! ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (3-677-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें