🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:18:16 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

यशस्वी
yaśasvī
🟠 शब्दसागर🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
यशस्वी वि॰ [सं॰ यशस्विन्] [वि॰ स्त्री॰ यशस्विनी] जिसका खूब यश हो । कीर्तिमान ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
यशस्वी, [न्] त्रि, (यशोऽस्त्यस्येति । यशस् + “अस्मायेति ।” ५ । २ । १२१ । इति विनिः ।) यशोविशिष्टः । कीर्त्तिमान् । इति व्याकरणम् ॥ (यथा, मनौ । ९ । ३३४ । “विप्राणां वेदविदुषां गृहस्थानां यशस्वि- नाम् । शुश्रूषैव तु शूद्रस्य धर्म्मो नैःश्रेयसः परः ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4-027-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "यशस्वी" आता है (16)
सुशंस प्रसिद्ध । विख्यात । यशस्वीसुख्यात प्रसिद्ध । मशहूर । यशस्वीयशस्वान् यशस्वी । कीर्तिमानउरुकीर्ति प्रसिद्धि । यशस्वी । अत्यंत नामीकीर्तिमान् यशस्वी । नेकनाम । मशहूर । विख्यातयशी यशस्वी । कीर्तिमान्जंसी कीर्तिवाला । यशवाला । यशस्वीयशीले पु ‡ वि॰ कीर्तिमान् । यशस्वीनेकनाम जिसका अच्छा नाम हो । जो अच्छा प्रसिद्ध हो । यशस्वीकीर्तिशाली कीर्तिमान । यशस्वीचंचु एक प्रकार का साग । चेंच । विशेष—यह बरसात में उत्पन्न होता है और इसमें …विशिष्ट मिला हुआ । युक्तसौश्रवस सुश्रवा के अपत्य, उपगुसुकर्मा विष्कंभ आदि सत्ताईस योगों में से सातवाँ योग । विशेष—ज्योतिष में यह योग…श्रीमान् लक्ष्मीवान् । धनवान् । अमीरसुकीर्ति उत्तम कीर्ति । सुयश
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें