🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:16:59 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

साधित
sādhita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
(ऋण आदि) दिलवाया हुआ (3.1.40) दापित
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
साधित वि॰ [सं॰]
१. सिद्ध किया हुआ । जो सिद्ध किया गया हो । जो साधा गया हो ।
२. जिसे किसी प्रकार का दंड दिया गया हो ।
३. शूद्ध किया हुआ । शोधित ।
४. जिसका नाश किया गया हो ।
५. ऋण आदि जो चुकाया गया हो ।
६. छोड़ा हुआ । प्रक्षिप्त ।
७. विजित । पराभूत ।
८. प्रयोग द्वारा प्रमाणित या प्रदर्शित ।
९. प्राप्त (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
साधित mfn. brought about, accomplished, perfected &c.
mastered, subdued, MārkP.
proved, demonstrated, Pañcat.
made, appointed, BhP.
punished by a fine, made to pay (= दापित), L.
awarded (as a punishment or fine), W.
recovered (as a debt), ib.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1201,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
साधित p. p. 1 Accomplished effected, achieved. --2 Completed, finished. --3 Proved, demonstrated. --4 Obtained, secured. --5 Discharged. --6 Overcome, subdued. --7 Made good, recovered. --8 Fined. --9 Made to pay. --10 Awarded (as fine or punishment).
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1115-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
साधित त्रि० सिध--णिच्--क्त । १ दापिते अमरः २ प्रमाणा- दिना उद्भाविते च “साधितात् दशकं शतमि” तिः स्मृतिः ३निष्पादिते ४ शोधिते च ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5278,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
साधितः, त्रि, (साध + णिच् + क्तः ।) दापितः । इत्यमरः । ३ । १ । ४० ॥ द्वे धनादिकं दापिते धुती इति ख्यातं यस्मै दत्तं तत्रेति रमानाथः । दण्डिते इति विद्याविनोदः । शोधितद्रव्ये इति नयनानन्दः । ददातेर्ञ्यन्तात् क्तः ह्री व्ली रीति पन् दैपो रूपमिति नयनानन्दः । दायित इति पाठ इति कलिङ्गपुरुषोत्तमौ । तत्र ञि दय ङ ग्रहणे गतौ वधे दाने इत्यस्मात् ञ्यन्तात् क्तः । साधेर्ञ्यन्तात् क्ते साधितः । इति भरतः ॥ “दायितो दापितोऽपि स्यात् साधितः शोधितो- ऽपि च ।” इति शब्दरत्नावली ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-328-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "साधित" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें