🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:29:51 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

सुष्ठु
suṣṭhu
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
प्रशंसा (अच्छा) (3.4.19)
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
सुष्ठु १ अव्य॰ [सं॰]
१. अतिशय । अत्यंत ।
२. भली भाँति । अच्छी तरह ।
३. यथायोग्य । ठीक ठीक ।
सुष्ठु २ संज्ञा पुं॰
१. प्रशंसा । तारीफ ।
२. सत्य ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सु—ष्ठु , see below.
सुष्ठु ind. (fr. √ स्था; cf. दुः-ष्ठु) aptly, fitly, duly, well, excellently, exceedingly (सुष्ठु खलु, ‘most certainly’), RV.; &c.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1238,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सुष्ठु ind. 1 Well, excellently, beautifully. --2 Very much, exceedingly; सुष्ठु शोभसे आर्यपुत्र एतेन विनयमाहात्म्येन U. 1. --3 Truly, rightly; शब्दः सुष्ठु प्रयुक्तः Sarva. S.; अथवा सुष्ठु खल्विदमुच्यते.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1133-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सुष्ठु अव्य० सु + स्था--कु । १ प्रशंसायाम् २ अतिशये अमरः । ३ सत्ये च संक्षिप्तसा० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5323,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सुष्ठु, व्य, (सुतिष्ठतीति । सु + स्था + “अपदुःसुषु स्थः ।” उणा० १ । २६ । इति कुः । सुषमा- दित्वात् षत्वम् । प्रशंसा । अतिशयम् । इत्य- मरः । ३ । ४ । १ ॥ सत्यम् । इति संक्षिप्त- सारोणोदादिवृत्तिः ॥ (यथा, भागवते । ४ । २२ । १७ “पृथोस्तत्सूक्तमाकर्ण्य सारं सुष्ठु मितं मधु । स्मयमान इव प्रीत्या कुमारः प्रत्युवाच ह ॥” “सुष्ठु गम्भीरार्थम् ।” इति तट्टीका ॥)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-389-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें