🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:08:42 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

हाहा
hāhā
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
हाहा २ संज्ञा पुं॰ [सं॰]
१. एक गंधर्व का नाम ।
२. एक विशाल संख्या का वाचक शब्द (को॰) ।
हाहा ३ अव्य॰ दुःख, वेदना और आश्चर्यसूचक एक अव्यय [को॰] ।
हाहा हूहू संज्ञा पुं॰ [अनु॰] हा हा करके हँसने की क्रिया । हँसी ठट्ठा । विनोद । हाहा ठीठी ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
हाहा m. (for हा हा See under 1. हा, p. 1296, col. 1) a Gandharva or N. of a Gandharva, ŚrS.; MBh.; Hariv. &c.
a partic. high number, ten thousand billions (महा-हाहा, ‘a hundred thousand billions’), MW.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1297,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
हाहा m. N. of a Gandharva. --ind. An exclamation denoting pain, grief or surprise, (it is simply हा repeated for the sake of emphasis; see हा). --Comp. --कारः {1} a grief, lamentation, loud wailing. [] {2} the din or uproar of battle. --रवः the cry हाहा.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1171-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
हाहा पु० हेति शब्दं जहाति क्विप् । १ देवगन्धर्वभेदे अमरः । असुन् हाहस् शब्दोऽपि तत्रार्थे मरतः । हा--द्वित्वम् २ विस्ययशब्दे ३ शोकशब्दे च अब्ध० मेदि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5425,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
हाहाः, [स्] पुं, देवगन्धर्व्वविशेषः । इत्यमर- टीकायां भरतः ॥
हाहाः, पुं, देवगन्धर्व्वविशेषः । यथा, -- “हाहा हूहूश्चैवमाद्या गन्धर्व्वास्त्रिदिवौकसाम् ॥” इत्यमरः । १ । १ । ५५ ॥ देवतानां हाहाहूहूविश्वावसुतुम्बुरुचित्ररथ- प्रभृतयो गन्धर्व्वशब्दवाच्याः । उपास्योपासक- लक्षणसम्बन्धः । अव्युत्पन्नोऽयं हाहाशब्दः । हाहति शब्दं जहतीति त्रासुसिति हाको विच् इत्येवं व्युत्पन्ने तु शसाद्यचि धोरालोपो- ऽच्यघावित्यालोपः सात् । असि प्रत्यये हाहः- शब्दश्च सान्तोऽपि । गन्धर्व्वो हाहसि प्रोक्तो गन्धर्व्वो गायनेऽपि च । इति साहसाङ्कः । गन्धर्व्व पीतिहाहसोरिति वाचस्पतिः । हाहाशब्दोऽपि दृश्यते । हंहो हाहा हूहू च द्वौ वृषणश्चैव तुम्बुरुरिति व्याडिप्रभृतयः । इति भरतः ॥ * ॥ विस्मयशब्दे शोकशब्दे च व्य । यथा, -- “ततो हाहा कृतं सर्व्वं दैत्यसैन्यं ननाश तत् ॥ प्रहर्षञ्च परं जग्मुः सकला देवतागणाः ॥” इति मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्ये । ३ । ४० ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-533-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "हाहाः" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें