🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:18:46 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

अस्पष्ट
aspaṣṭa
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
अस्पष्ट वि॰ [सं॰] जो साफ या स्पष्ट न हो । अप्रकट । अस्फुट । उ॰—अस्पष्ट एक लिपि ज्योतिमयी, जीवन की आँखों में भरते । -कामायनी, पृ॰ ६४ ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अ-स्पष्ट mfn. indistinct, BhP.; Suśr. &c.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (123,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अस्पष्ट a. 1 Not clear, not clearly visible. --2 Indistinct, not clearly understood, doubtful; अस्पष्टब्रह्नलिंगानि वेदांतवाक्यानि Ś. B.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0216-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अस्पष्ट त्रि० न० त० । अव्यक्ते । “अथेदानीमस्पष्टब्रह्मलिङ्गानि वेदान्तवाक्यानि विचार्य्यन्ते” शा० भा० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0570,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अस्पष्टं, त्रि, (न स्पष्टम् । नञ्तत्पुरुषः ।) अव्यक्तं [] अस्फुटं । यथा । म्लिष्टं । अस्पष्टं । इति मुग्ध- बोधव्याकरणं ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-156-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "अस्पष्ट" आता है (18)
म्लिष्ट जो साफ न हो । अस्पष्ट । जैसे, म्लिष्ट वाणीअपमृषित समझ में न आने योग्य । अस्पष्टपारोक्ष अस्पष्ट । रहस्यमयअपरामृष्ट अछूता । अस्पष्ट । जिसको किसी ने न छुआ होगिचपिच जो साफ या क्रम से न हो । एक में मिलजुला । अस्पष्टघिचपिच जो साफ न हो । अस्पष्ट । जैसे,—बड़ी घिचपिच लिखावट है, साफ पढ़ी नहीं जात…धुमैली अस्पष्ट । धुँधलीछायावेष्टित अस्पष्ट । धुँधलाद्रुत द्रवीभूत । पिछला या गला हुआअवाच्य जो कहने योग्य म हो । अनिंदित । विशुद्धअसमंजस दुविधा । पशोपेश । आगा— पीछा । फेरफारप्रयुत खूब मिला हुआसंश्लिष्ट खूब मिला हुआ । जड़ा हुआ । सटा हुआअभिव्यक्त जो व्यक्त न हो । अपरिस्फुट । अप्रका- शित । अप्रकटविध्वस्त नष्ट किया हुजा । बरबाद किया हुआपाठदोष पढ़ने का ढंग या पढ़ने के समय की वह चेष्टा जो निद्य और वर्जित है । जैसे…गोमगा गोपनीय । न कहने लायकसंदिग्घ जिसमें किसी प्रकार का संदेह हो । संदेहपूर्ण । संशयजनक । मुश्तवह
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें