🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:44:36 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

इच्छुक
icchuka
🟠 शब्दसागर🟣 आप्टे🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
इच्छुक वि॰ [सं॰] चाहनेवाला । अभिलाषी । आकांक्षायुक्त ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
इच्छुकः, पुं, (इच्छु + कन् ।) वृक्षविशेषः । इति शब्द चन्द्रिका ॥ टावालेवु इति ख्यातः ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-204-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "इच्छुक" आता है (34)
तमत इच्छुक । अभिलाषीकाति इच्छुकतृषु लोभी । इच्छुकअभिकाम इच्छुक । अभिलाषीअभीप्सु अभिप्सा करनेवाला । चाहनेवाला । इच्छुकसाकांक्ष आकांक्षा से युक्त । इच्छुक । चाहनेवालासाशंस आकाक्षापूरित । इच्छुक । आशान्वितकामी कामना रखनेवाला । इच्छुकअभिलाषी इच्छा करनेवाला । आकांक्षी । इच्छुकप्रत्याशी आशा करनेवाला । इच्छुक । चाहनेवालावंछिक चाहने या वांछा करनेवाला । अभिलाषी । इच्छुकवांछी इच्छुक । चाहनेवालाआरजूमंद इच्छुक । अभिलाषीआकांक्षी इच्छा रखनेवाली । इच्छुक । चाहनेवालाअभिकांक्षी इच्छुक । अभिलाषी । मनोरथवालाख्वाहिशमंद — ख्वाहिश रखनेवाला । इच्छुक । आकांक्षीलल विनोदी । क्रीड़ाप्रियअनुक कामी । कामुक । विषयी । कामी पुरुषअभीक निर्भय । निड़रशायक बाण । तीर । शरतृषित प्यासागृध्नु लालची । लोभीतर्षित प्यासासतृष तृष्णा से युक्त । प्यासवाला । प्यासागविष्ठि गायों की इच्छा रखनेवालालोर † ^१ वि॰गाहक अवगाहन करनेवालाभूखा जिसे भोजन की प्रबल इच्छा हो जिसे भूख लगी हो । क्षृधित । मुहा॰— भुखा रह…अनकाम प्रिय । इच्छानुकूलखरीदार मोल लेनेवाला । ग्राहकगरजमंद जिसे आवश्यकता हो । जरूरतवालालुबुधा पु वि॰तिशनालन बहुत प्यासा । तृषितप्रार्थी माँगनेवाला । प्रार्थना करनेवाला । याचक
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें