🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:57:25 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

गोलोमी
golomī
🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
भूतकेशी (एक औषधि) (2.9.111) भूतकेश
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
गो—लोमी f. N. of a plant (white Dūrvā grass, L.; भूत-केश or ˚शी, L.; वचा, L.), Car. i, 4, 16, 3; Suśr. iv, vi
= वर-योषा (‘an excellent woman’ or ‘a harlot’), L.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (366,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
गोलोमी स्त्री गोर्लोमेव लोम लोमसदृशं दलादिकमस्या ङीप् । १ श्वेतदूर्वायाम् । गोलोमेव जाता अण् ङीप् । २ बचायाम् । गवा वाचा लोमयति अनुकूलयति लोमन् + नामधातु--अच् गौरा० ङीष् । ३ वेश्यायां हेमच० । ३ गोलोमिकावृक्षे राजनि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2720,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
गोलोमी, स्त्री, (गोर्लोमवत् लोमाकारं पत्त्र- मस्याः ।) श्वेतदूर्व्वा । (व्यवहारो यथा, -- “पुराणसर्पिर्लशुनं हिङ्गु-सिद्धार्थकं वचा । गोलोमी चाजलोमी च भूतकेशी जटा तथा ॥” इत्यादिषु इति सुश्रुते उत्तरतन्त्रे षष्टितमेऽध्याये ॥) वचा । भूतकेशः । इति मेदिनी ॥ (व्यवहारोऽस्य यथा, संज्ञास्थापनगणे । “हिङ्गुकैटर्य्यारिमेदा-वचा-चोरक-वयःस्था गो- लोमी-जटिला-पलङ्कषाशोकरोहिण्य इति दशे- मानि संज्ञास्थापनानि भवन्ति ॥” इति चरके सूत्रस्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥) वेश्या । इति हेम- चन्द्रः ॥ गोलोमिका । इति राजनिर्घण्टः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2-364-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "गोलोमी" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें