🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:01:30 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

चिंतित
ciṃtita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
चिंतित वि॰ [सं॰ चिन्तित] जिसे चिंता हो । चिंतायुक्त । फिक्रमद ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
चिन्तित mfn. thought, considered, W.
thought of, imagined, Pañcat.; Vet.
found out, investigated, Nal. xix, 4; Hit. (सु-)
treated of Madhus.
reflecting, considering, W.
चिन्तित n. thought, reflection, care, trouble, VarBṛS. li, 24; Dhūrtas.
intention, R. i
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (398,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
चिंतित a. 1 Thought, reflected. --2 Devised, found out. --तं 1 Reflection, thought. --2 Care, attention.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0495-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
चिन्तित त्रि० चिति--कर्म्मणि क्त । चिन्ताकर्म्मणि “सख्या सुखं समुपयास्यसि चिन्तितानि” किरा० । कर्त्तरि क्त । २ चिन्तायुक्ते ३ तन्नामिकायां स्त्रियां स्त्री । भावे क्त । ४ चिन्तायाम् न० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2951,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
चिन्तितं, त्रि, (चिति + कर्म्मणि क्तः ।) कृत- चिन्तनम् । यथा, -- “यच्चिन्तितं तदिह दूरतरं प्रयाति यच्चेतसा न गणितं तदिहाभ्युपैति ।” इत्युद्भटः ॥ कर्त्तरि क्ते चिन्तायुक्तः । भावे क्ते चिन्ता ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2-452-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "चिंतित" आता है (14)
खिन्न उदासीन । चिंतितध्यात चिंतित । विचारा हुआ । ध्यान किया हुआसोद्वेग विचलित । चिंतितअन्यमनस्क जिसका जी कहीं न लगता हो । उदास । चिंतित । अनमनाविमृशित विचारित । चिंतितअन्यमन अनमना । उदास । चिंतितपरभावित चिंतित । विचारित । २संयुक्तअगाह पु वि॰सोगी शोक मनानेवाला । शोकार्त । शोकाकुल । दुःखितदुचित जिसका चित्त एक बात पर स्थिर न हो । जो दुबिधे में हो । जो कभी एक बात की…गुमसुम चुप । जो कुछ भी बोल न रहा होदुदिला दुचिता । दुबधे में पड़ा हुआदोदिला जिसका मन दो कामों या बातों में बँटा हो, एकाग्र न हो । जिसका चित्त एक ब…दुचित्ता जिसका चित्त एक बात पर स्थिर न हो । जो कभी एक बात की ओर प्रवृत्त हो और …
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें