🕉️ 19 November 2026, Thursday · 10:11:48 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

प्रहि
prahi
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
कुएँ के नाम (1.10.26) अन्धु · कूप · उदपान
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
प्रहि संज्ञा पुं॰ [सं॰] कूप । कूँआ [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. प्र-√ हि P. Ā. -हिणोति, -हिणुते: -हिण्वति, -हिण्वते (cf. Pāṇ. viii, 4, 15; pf. -जिघाय, KauṣUp.; 1. sg. pr. Ā. -हिषे, RV.; Aor. P. प्राहैत्, AV.; Impv. प्र-हेल, RV.; inf. प्र-ह्ये, ib.), to urge on, incite, RV.; to direct, command, Lāṭy.; KauṣUp. ; to convey or send to, furnish, procure, bestow on (dat.), RV. &c. &c.; to hurl, cast, throw upon, discharge at (dat. or loc.), Kāv.; Pur.; to turn the eyes towards (acc.), Kād.; to dispatch (messengers), drive away, dismiss, send to (acc. with or without प्रति dat. gen. with or without अन्तिकम् or पार्श्वम्) or in order to (dat. or inf.), RV. &c. &c.; (Ā.) to rush on RV.; to forsake (= प्र. √ 3. हा), BhP. : Caus. aor. प्राजीहयत्, Pat. : Desid. of Caus. प्र-जिघाययिषति, ib.
2. प्र-हि m. (according to Uṇ., iv, 134 fr. प्र-√ हृ, but cf. प्र-धि) a well.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (700,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
प्रहि {c5c} P. 1 To send forth, propel. --2 To throw, discharge, shoot; विनाशात्तस्य वृक्षस्य रक्षस्तस्मै महोपलं प्रजिघाय R. 15. 21; Bk. 15. 121. --3 To send, despatch; हरिरस्मै हरिणीं सुरांगनां प्रजिघाय R. 8. 79; 11. 49; 12. 84; Bk. 15. 104.
प्रहिः A well.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0768-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
प्रहि पु० प्रह्रियते अत्र प्र + हृ--आधारे इन् डिच्च । कूपे अमरः
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4502,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
प्रहिः, पुं, (प्रकर्षेण ह्रियतेऽत्रेति । प्र + हृ + “प्रहरतेः कूपे ।” उणा० ४ । १३४ । इति इण् । स च डित् ।) कूपः । इत्यमरः । १ । १० । २६ ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (3-304-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें