🕉️ 23 November 2026, Monday · 03:17:25 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

विस्मित
vismita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
विस्मित १ वि॰ [सं॰]
१. जिसे विस्मय या आश्चर्य हुआ हो । चकित । उ॰—सो मुरारीदास को देखि के नरायनदास और सब कोई विस्मित होई रहे ।—दो सौ बावन॰, भा॰ १, पृ॰ १०० ।
विस्मित २ संज्ञा पुं॰
१. एक वृत्त का नाम ।
२. घमंडी । अभिमानी
३. उलट पुलट । अस्तव्यस्त ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
वि-स्मित mfn. amazed, surprised, perplexed, MaitrUp.; MBh. &c.
wondered at, surprising, R.; BhP.
proud, arrogant, BhP.
वि-स्मित n. and f(आ). a kind of metre, Col.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1002,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
विस्मित p. p. 1 Astonished, surprised, amazed, wonder-struck. --2 Disconcerted. --3 Proud.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1002-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
विस्मित पु० वि + स्मि--क्त । विस्मययुक्ते ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4939,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
विस्मितः, त्रि, (वि + स्मि + क्तः ।) विस्मयान्वितः । यथा, -- “महापाशुपतान् दृष्ट्वा समुत्थाय महेश्वरः । संपरिष्वजत व्यक्तं ते प्रणेमुर्म्महेश्वरम् ॥ ततस्तदद्भुततमं दृष्ट्वा सर्व्वगणेश्वराः । सुविस्मितास्तदा सन्तः किमिदं चिन्तयन्निति ॥ विस्मितांस्तान् गणान् दृष्ट्वा शैलादिर्योगिनांवरः । प्राह प्रहस्य देवेशं शूलपाणिं गणाधिपः ॥ विस्मितामी गणा देव सर्व्व एव महेश्वर । महापाशुपतानां हि यत् त्वयालिङ्गनं कृतम् ॥” इति वामने ६४ अध्यायः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4-464-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "विस्मित" आता है (12)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬