🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:04:48 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

सतत
satata
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
सतत अव्य॰ [सं॰] निरंतर । सदा । सर्वदा । हमेशा । बराबर ।
सतत समिताभियुक्त संज्ञा पुं॰ [सं॰] एक बोधिस्त्व का नाम ।
सतत स्पंदन वि॰ [सं॰ सततस्पन्दन] नित्य स्पंदनशील ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
स—तत See s.v.
स-तत mfn. (fr. 7. स + त्˚; accord. to Pāṇ. vi, 1, 144, Vārtt. 1 = सं-तत as स-हित = सं-ह्˚) constant, perpetual, continual, uninterrupted (only in comp. and अम् ind. ‘constantly, always, ever’; with न, ‘never’), Mn.; MBh. &c.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1137,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सतत a. Constant, eternal, everlasting, perpetual. --तं ind. Constantly, continually, eternally, always; सुलभाः पुरुषा राजन् सततं प्रियवादिनः Rām. --Comp. --गः, --गतिः wind; सलिलतले सततगतीनंतःसंचारिणः संनिगृह्य शय्या कार्या Dk.; सततगास्ततगानगिरोऽलिभिः Śi. 6. 50; नेत्रा नीताः सततगतिना यद्विमानाग्रभूमीः Me. 69. --यायिन् a. {1} always moving. {2} constantly tending to decay.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1083-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सतत न० सम् + तन--क्त समोऽन्त्यलोप । १ निरन्तरे २ तद्वति त्रि० अमरः ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5205,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सततं, क्ली, (सन्तन्यते स्मेति । सं + तन + क्तः । समो वा हितततयोरिति पक्षे मलोपः ।) निर- न्तरक्रिया । तद्वति, त्रि । इत्यमरः ॥ तत्पर्य्यायः अनवरतशब्दे नित्यशब्दे च द्रष्टव्यः । अपि च । “सतते त्वनवरतानारताश्रान्तसन्ततम् । प्रसक्तासक्तनित्याजस्रानद्धाविरतानिशम् ॥” इति जटाधरः ॥ (यथा, मनुः । ४ । २२ । “एतानेक महायज्ञान् यज्ञशास्त्रविदो जनाः । अनीहमानाः सततमिन्द्रियेष्वेव जुह्वति ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-222-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "सतत" आता है (6)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें