🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:24:58 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

हर्षित
harṣita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
हर्षित १ वि॰ [सं॰]
१. आनंदित । प्रसन्न । प्रफुल्ल । खुश ।
२. जो प्रसन्न किया गया हो (को॰) ।
३. रोमांचयुक्त । रोमांचित (को॰) । क्रि॰ प्र॰—करना ।—होना ।
हर्षित २ संज्ञा पुं॰ आनंद । आह्लाद [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
हर्षित mfn. (fr. Caus.) made to stand erect, bristling (as hair &c.), Cat.
gladdened, delighted, charmed, pleased, happy, R.; Hariv.
हर्षित n. joy, delight (see स-ह्˚).
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1292,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
हर्षित a. 1 Delighted, happy. --2 Made happy, gladdened.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1167-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
हर्षित त्रि० हर्षो जातोऽस्य इतच् । १ जातानन्दे । २ हर्ष- स्थानगते ग्रहे च ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5421,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
हर्षितः, त्रि, आह्लादितः । हर्षोऽस्य लात इत्य- नेन इतप्रत्ययेन निष्पन्नः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-522-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "हर्षित" आता है (40)
प्रीत प्रीतियुक्त । प्रसन्न । हर्षित । तुष्टहृषित आनंदयुक्त । प्रसन्न । हर्षितहृष्ट हर्षित । अत्यंत प्रसन्न । आनंदयुक्त । यौ॰—हृष्टपुष्ट । हृष्टतुष्टआमोदित प्रसन्न ।खुश । हर्षितप्रमुदित हर्षित । आनंदित । प्रसन्नप्रमोदित प्रमोदयुक्त । आनंदित । हर्षितआनंदी हर्षित । प्रसन्न । सुखी । खुशआनंदित हर्षित । मुदित । प्रमुदित । सुखीउल्लसित प्रसन्न । हर्षितआह्लादित आनंदित । हर्षित । प्रसन्न । खुशहर्षमाण प्रसन्न । हर्षित । खुशउल्लासित खुश । हर्षित । मुदित । प्रसन्नविनोदित हर्षित । प्रसन्नहृष्टतनु प्रसन्नवदन । हर्षित । रोमांचितआत्तमनस्क हर्षित । तुष्टप्रहर्षित प्रसन्न । हर्षित । आनंदितहृष्टहृदय प्रसन्नहृदय । संतुष्ट । आनंदमग्न । हर्षितसंप्रीतिमत् संतुष्ट । प्रसन्न । हर्षितमहजूज आनंदित । प्रसन्न । खुश । हर्षितखुर्रम प्रसन्न । आनंदित । हर्षितखुर्शद प्रसन्न । हर्षित । आनंदीशादमान प्रसन्न । खुश । हर्षितहेर्षी आनंदित । खुश । प्रसन्न । हर्षितसुखभुक् प्रसन्न । सुखी । हर्षितसंह्लादी प्रसन्नता से भरा हुआ । प्रफुल्ल । हर्षित । आनंदयुक्तहृष्टमना प्रसन्नचित्त । हर्षितप्रसन्नित पु † वि॰ आनंदित । हर्षित । खुशविपुष्पित हर्षित । प्रफुल्लमग्न डूबा हुआ । निमज्जितसानंद गुच्छकरंज । स्निग्ध दलप्रसन्न संतुष्ट । तुष्टसुप्रसन्न कुबेर का एक नामसमद गर्व से उद्धतउल्लस दमकता हुआ । चमकीलासुललित अति ललितमगन डूबा हुआ । समाया हुआअखेद दुःख का अभाव । प्रसन्नता । निर्द्वद्वताप्रह् लादक वि॰ आह्लादित करनेवाला । अनँदित करनेवालाहरीरा एक प्रकार का पेय पदार्थ जो दूध में सूजी, चीनी और इलायची आदि मसाले और म…हरीरी दे॰ 'हरीरा' ^१
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें