🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:34:07 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

आनंदित
ānaṃdita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
आनंदित वि॰ [सं॰ आनन्दित] हर्षित । मुदित । प्रमुदित । सुखी । उ॰— आनंदित गोपी ग्वाल, नाचैं कर दै दै ताल, अति अहलाद भयो जसुमति माइ कै । — सूर॰, १० ।३१ ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आ-नन्दित mf(आ)n. rejoiced, delighted, happy, Hariv. &c.
N. of a man.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (140,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आनन्दित त्रि० आ + नदि--क्त । १ हर्षयुक्ते सुखिनि, आ + नदि- णिच्--क्त । यस्यानन्दो जनितस्तस्मिन् २ अभिनन्दिते त्रि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0726,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आनन्दितः, त्रि, (आङ् + नन्द + क्त । यद्वा आनन्दः सञ्जातोऽस्य । आनन्द + इतच् ।) आनन्दयुक्तः । हृष्टः । आह्लादितः ॥ (यथा महाभारते ॥ “पुनरानन्दिताः सर्व्वे मथुरायां वसामहे ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-176-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "आनंदित" आता है (34)
हर्षित आनंदित । प्रसन्न । प्रफुल्ल । खुशप्रमुदित हर्षित । आनंदित । प्रसन्नप्रमोदित प्रमोदयुक्त । आनंदित । हर्षितकंत प्रसन्न । आनंदितमुदित हर्षत । आनंदित । प्रसन्न । खुशअनुरंजित आनंदित । अनुरागयुक्तआह्लादित आनंदित । हर्षित । प्रसन्न । खुशप्रह्ल प्रसन्न । आनंदितह्लन्न आनंदित । खुश । प्रसन्नसोल्लास उल्लासयुक्त । प्रसन्न । आनंदितह्लादित आनंदितहर्षगर्भ प्रसन्न । खुश । आनंदितप्रहर्षित प्रसन्न । हर्षित । आनंदितहर्षाविष्ट हर्षयुक्त । प्रसन्न । आनंदितखुश प्रसन्न । मगन मुदित । आनंदितसमोद समुद । आनंदित । प्रसन्नखुसाल आनंदित । मुदित । खुशमहजूज आनंदित । प्रसन्न । खुश । हर्षितखुर्रम प्रसन्न । आनंदित । हर्षितप्रमुद हृष्ट । आनंदितहेर्षी आनंदित । खुश । प्रसन्न । हर्षितप्रहृष्टात्मा प्रसन्नाचित्त । आनंदितमस्त जो नशे आदि के कारण मत्त हो । मतवाला । मदोन्मत्त । जैसे,—वह दिन रात शरा…विश्रुत जो जाना या सुना हुआ होप्रफुल्ल विकासयुक्त । खिला हुआ । विकसित । प्रस्फुटित । जैसे, प्रफुल्ल कुसुममोदित आनंद । हर्ष । प्रसन्नतासम्मद हर्ष । आमोद । आह्लादसुखी सुख से युक्त । जिसे किसी प्रकार का कष्ट न हो, सब प्रकार का सुख हो । आन…रंजित जिसपर रंग चढ़ा हो या लगा हो । रँगा हुआ॰सुखित पु वि॰ सुखा हुआ । शुष्कगदगद पु वि॰ दे॰ 'गदगद'परसन पु ^१ संज्ञा पुं॰डहडहा हरा भरा । ताजा । लहलहाता हुआ । जो सूखा या मुरझाया न हो । (पेड़, पैधे, …प्रफुलित पु वि॰
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें