🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:32:04 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

विश्रुत
viśruta
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
विश्रुत १ वि॰ [सं॰]
१. जो जाना या सुना हुआ हो ।
२. प्रसिद्ध । विख्यात । मशहूर ।
३. प्रसन्न । आनंदित । खुश (को॰) ।
४. बहता हुआ (को॰) ।
विश्रुत २ संज्ञा पुं॰ [सं॰]
१. प्रसिद्धि । ख्याति ।
२. विद्या । शिक्षा (को॰) ।
३. वसुदेव का एक पुत्र ।
४. भवभूति का एक नाम [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. वि-श्रुत mfn. (for 2. See col. 2) flowed away, flowing forth, W.
2. वि-श्रुत mfn. heard of far and wide, heard, noted, notorious, famous, celebrated, RV. &c. &c.
known as, passing for, named (nom.), Hariv.
pleased, delighted, happy, L.
वि-श्रुत m. N. of a man, Daś.
of a son of Vasu-deva, BhP.
of Bhava-bhūti, Gal.
वि-श्रुत n. fame, celebrity, BhP.
learning (see comp.)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (992,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
विश्रुत p. p. 1 Well-known, renowned, celebrated. --2 Pleased, delighted, happy. --3 Flowing forth.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0996-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
विश्रुत पु० वि + श्रु--क्त । १ विख्याते अमरः । २ विशेषेण श्रुते च
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4924,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
विश्रुतः, त्रि, (वि + श्रु + क्तः ।) ख्यातः । इत्य- मरः ॥ (यथा, कलाविलासे । २ । ५६ । [] “विद्वान् सुभगो मानी विश्रुतकर्म्मा कुलोन्नतः शूरः । वित्तेन भवति सर्व्वो वित्तहीनस्तु सद्गुणोऽप्यगुणः ॥”) ज्ञातः । संहृष्टः । इति विश्वः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4-437-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "विश्रुत" आता है (5)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬