🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:54:49 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

असाधु
asādhu
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
असाधु १ वि॰ [सं॰] [वि॰ स्त्री॰ असाध्वी]
१. दुष्ट । बुर । खल । दुर्जन । खोटा ।
२. अविनीत । अशिष्ट ।
३. जो टीक ढंग से सिद्ध न हो । भ्रष्ट । व्याकरणविरुद्ध [को॰] । यौ॰.— असाधुवृत्ता= पुंश्चली । स्वैरिणी ।
असाधु २ संज्ञा पुं॰
१. भ्रष्ट या पतित साधु ।
२. असज्जन ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अ-साधु mfn. (Pāṇ. vi, 2, 160) not good, wicked, bad, ŚBr.; MBh. &c.
wrong Comm. on TPrāt.
(in rhet.) not grammatically correct (as अन्य-कारक for अन्यत्-क्˚), Vām. ii, 1, 5.
अ-साधु (उस्), m. not an honest man, a wicked man, ŚBr.; Mn. &c.
अ-साधु (उ), n. anything bad, evil, ŚBr. (साध्वसाधुनी, ‘good and evil’), MBh. &c.
disfavour, disgrace, only (˚उना instr. ind.) disfavourably, ŚBr. ii; ChUp. (cf. 3. अ-सामन्)
अ-साधु (उ), ind. (used as an interjection of disapproval) bad! shame! Rājat. &c.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (120,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
असाधु a. 1 Not good, bad, distasteful, unpleasant; अतोर्हसि क्षंतुमसाधु साधु वा Ki. 1. 4. --2 Wicked. --3 Illbehaved (with loc.); असाधुर्मातरि Sk. --4 Corrupt, not properly formed or Sanskrit (as a word). --ध्वी An unchaste woman. ˚ता, --त्वं Wickedness. --Comp. --वृत्ता an unchaste woman.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0212-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
असाधु त्रि० न० त० । १ साधुभिन्ने, २ असच्चरिते, ३ दुष्टे “अतोऽर्हसि क्षन्तुमसाधु साधु वा” किरा ४ संस्कृतशब्दभिन्ने, अप्रभ्रंशादौ च । “असाधुरनुमानेन” “असाधूनां प्रयोगे तु प्रत्यवायोऽपि नो तथा इति” च हरिः । स्त्रियां [] ङीप् । असाध्वी भारती असाध्वी योषित् इत्यादि ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0550-b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "असाधु" आता है (4)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें