🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:22:15 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

उपगत
upagata
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
उपगत वि॰ [सं॰]
१. प्राप्त । उपस्थित । सामने आया हुआ ।
२. ज्ञात । जाना हुआ ।
३. स्वीकार किया हुआ । अंगिकार किया हुआ ।
४. जो हुआ हो । घटित (को॰) ।
५. मिला हुआ । प्राप्त (को॰) ।
६. गया हुआ (को॰)
७. दिवंगत । मृत (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
उप-गत mfn. gone to, met, approached (esp. for protection or refuge, Kām.), MBh.; Śak. &c.
attained, obtained
arrived, occurred, happened
undergone, experienced, MBh.; Śiś.; Pañcat. &c. furnished with, MBh.
agreed, allowed, Mn.; MBh.
promised, L.
near at hand
approximate, Vop.; L.
passed away, dead, L.
उप-गत n. receipt, acquittance, Yājñ. ii, 93.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (196,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
उपगत p. p. 1 Gone to, approached, arrived. --2 Occurred, happened. --3 Near, at hand. --4 Got, obtained. --5 Undergone, experienced. --6 Furnished with. --7 Gone to, become. --8 Promised, agreed. --9 Passed away, dead. --10 Feeling, suffering (actively used). --तं 1 Wealth acquired. --2 Receipt; धनी वोपगतं दद्यात् स्वहस्तपरिचिह्नितं Y. 2. 93.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0317-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
उपगत त्रि० उप + गम--क्त । १ स्वीकृते, २ उपस्थिते, ३ ज्ञाते ४ प्राप्ते च “सर्व्वोहि नोपगतमप्यपचीयमानं वर्द्धिष्णु- माश्रयमनागतमभ्युपैति” माघः भावे क्त । ५ प्राप्त्याटौ न० उपगतं प्राप्तिः सूच्यत्वेनात्यस्य अच् । ६ प्राप्तिसूचके पत्रे च (रसिद) । “धनी वोपगतं दद्यात् स्वहस्तपरि- चिह्नितम्” या० स्मृ० । “उपगतं प्राप्तमिति यद्वा उपगतम् प्रवेशपत्रं स्वहस्तलिखितचिह्नितमधमर्ण्णायो- त्तमर्ण्णोदद्यात्” मिता० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1201,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
उपगतः, त्रि, (उप + गम् + क्त ।) अङ्गीकृतः । स्वी- कृतः ॥ इत्यमरः ॥ (यथा रघौ ९ । १५ । “उपगतोऽपि च मण्डलनाभिता- मनुदितान्यसितातपवारणः” ।) कृतमैथुनः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-251-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें