🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:37:44 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

चमकीला
camakīlā
🟠 शब्दसागर
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
चमकीला वि॰ [हिं॰ चमक + ईला (प्रत्य॰)]
१. जिसमें चमक हो । चमकनेवाला । चमकदार । ओपदार ।
२. भड़कदार । भड़कीला । शानदार ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔁 जिनके अर्थ में "चमकीला" आता है (60)
शुक्र देदीप्यमान । चमकीलाआभास्वर पूर्णरूप से भासित होनेवाला । चमकीला । तेजोमयप्रकाशन प्रकाश करनेवाला । चमकीला । दीप्तिवान्प्रतिभात चमकीला । ज्योतिर्मयउल्लस दमकता हुआ । चमकीलाविलसित चमकीला । चमकता हुआआरोचक चमकीला । प्रकाशवान्सुदिव् बहुत दीप्तिमान् । चमकीलाविदीप्त प्रदीप्त । प्रभावान् । चमकीलासौभासिक चमकीला । प्रकाशवान् । समुज्वलसुगभस्ति दीप्तिमान् । प्रकाशमान । चमकीलासुभास्वर देदीप्यमान् । चमकदार । चमकीलाशुक्रवर्ण उज्वल । चमकीला । दीप्तियुक्त (को॰)विरोचिष्णु चमकीला । दीप्तिमान्प्रकाशात्मक चमकीला । आभामयझकझक चमकीला । ओपदार । चमकदारलसुप चमकदार । दीप्त । चमकीलाआबदार चमकीला । कांतिमान् । भड़कीलाझकझका चमकीला । ओपदार । चमकदारझकाझक पु † वि॰ जो खूब साफ सौर चमकता हुआ हो । दकादक । चमकीला । झलाझल । उज्वल …झलमला चमकीला । चमकता हुआभासित तेजोमय । चमकीला । प्रकाशित । प्रकाशमानसूतार चमकीलाउदभासी दमकवाला । चमकीलाउस्त्र प्रभावान् । तेजस्वी । चमकीलाचटकदार चटकीला । भड़कीला । चमकीलाचटकारा चटकीला । चमकीलाचमकदार जिसमें चमक हो । चमकीला । भड़कीलाझलकदार चमकीला । चमकनेवालाबर्राक चमकीला । जगमगाता हुआउदभासुर ज्योतिष्मान् । तेजवान् । चमकीलारोगनदार जिसपर रोगन किया गया हो । पालिशदार । चमकीलाजर्कबर्क जिसमें खूब तड़क भड़त हो । भड़कीला । चमकीला । भड़कदारद्युमान् प्रकाशवाला । कांतियुक्त । चमकीलाकांतिमान् कांतियुक्त । चमकीला । सुंदरप्रकाशमान चमकता हुआ । चमकीला । प्रकाशयुक्तविस्फुलिंङ्गक दीप्तिमान । चमकीलाशुर्चिष्मान् चमकीला । द्युतिमान्तरल हिलता डोलता । चलायमान । चंचल । चलसित श्वेत । सफेद । उजला । शुक्लदिव्य स्वर्ग से संबंध रखनेवाला । स्वर्गीयभासुर कुष्ठ रोग का औषध । कोढ़ की दवाउद्दीप्त जगाया हुआरुम्र सूर्य का सारथी, अरुणउच्छिख चूड़ायुक्त, शिखासहितनिर्धौत धुला हुआ । साफप्रदीप्त जलता हुआ । जगमगाता हुआ । जिसमें प्रकाश हो । प्रकाशवान् । प्रकाशितसुदीति आंगिरस गोत्र के एक ऋषि का नामप्रहासी खूब हँसानेवालागभस्तिमान् सूर्यजगमग प्रकाशित । जिसपर प्रकाश पड़ता हैउद्दोत पु वि॰ प्रकाशचटकीला जिसका रंग फीका न हो । खुलता । शोख । भड़कीला । जैसे,—चटकीला रंगचमकारा पु ^१ संज्ञा पुं॰ चकाचौंध करनेवाला प्रकाश । चमकतेजवान जिसमें तेज हो । तेजस्वीमनियार पु † वि॰अंशुमान रेशेदारदुतिवंत पु वि॰ओजस्वान् शक्तिशाली । ताकतवरदृश्यमान जो दिखाई पड़ रहा हो
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें