🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:44:44 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

संलग्न
saṃlagna
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
संलग्न वि॰ [सं॰]
१. बिल्कुल लगा हुआ । सटा हुआ । मिला हुआ ।
२. भिड़ा हुआ । लड़ाई में गुथा हुआ ।
३. संबद्ध । जुड़ा हुआ ।
४. निमग्न । संलीन (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सं-लग्न mfn. closely attached, adhering, being in contact with, sticking to or in, fallen into (loc. or comp.), MBh.; Kathās.
fighting hand to hand (du. said of two combatants), MBh.
(ifc.) proceeding from or out of Pañcar.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1113,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
संलग्न p. p. 1 Closely attached, stuck together, united with, adhering to. --2 Come to blows or close contest.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1068-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
संलग्न त्रि० सम् + लग--क्त । मिलिते ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5176,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
संलग्नः, त्रि, संयुक्तः । संपूर्व्वलगधातोः क्तप्रत्ययेन निष्पन्नः ॥ यथा, कथासरित्सागरे । १२३ । १११ । “स चाब्धिवेलया नीत्वा विधिगत्येव रोधसि । क्षिप्तस्तद्द्वीपसंलग्नो महामत्स्योऽवसन्नवान् ॥”
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-201-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "संलग्न" आता है (21)
लगित संलग्न । सयुक्त । संबंधितव्यापृत किसी कर्य में लगा हुआ । संलग्नअवसक्त लगा हुआ । संसृष्ट । संलग्नअनुलग्न संलग्न । पीछे लगा हुआ । जान बुझकर चिपका हुआअन्ववसित संलग्न । संबद्धससंग संबद्ध । संगयुक्त । संलग्नउपसक्त लगा हुआ । संलग्नआलंग आलग्न । संलग्न । लगा हुआसक्त दे॰ 'आसक्त'विलीन जो अदृश्य हो गया हो । लुप्तअभियुक्त जिसपर अभियोग चलाया गया हो । जो किसी मुकदमे में फँसा हो । प्रतिवादी । म…समित साथ आया या मिला हुआअनायत जो नियंत्रित न होविषक्त दृढतापूर्वक जमा हुआ । जड़ा हुआअनुवसित कपड़े से ढँका हुआ । वस्त्र द्वारा आच्छा— दितसमायुक्त साथ जोड़ा हुआ । संघटित । संयुक्तसमाश्लिष्ट भली भाँति आलिंगितनिबंधी निबंध करनेवाला । बाँधनेवालावाबस्ता बँधा हुआ । संबद्धअनुविद्ब छेदा हुआ । जिसमें आर पार छेद किया होसंप्रवृत आगे गया हुआ । बढ़ा हुआ । अग्रसर
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें