🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:53:18 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

संवीत
saṃvīta
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
संवीत १ वि॰ [सं॰]
१. आवृत । ढका हुआ ।
२. छिपा या छिपाया हुआ ।
३. कवच धारण किए हुए । कवचयुक्त ।
४. पहने हुए ।
५. रुद्ध । रुका हुआ ।
६. अन दिखाई देता हुआ । नजर से गायब । अदृश्य । लुप्त ।
७. अनदेखा किया हुआ । जिसे देखकर भी टाल गए हों ।
८. अभिभूत (को॰) ।
९. वस्त्राच्छादित (को॰) ।
१०. परिवेष्टित । घिरा हुआ (को॰) ।
संवीत २ संज्ञा पुं॰
१. पहनावा । वस्त्र । आच्छादन ।
२. सफेद । कटभी ।
३. यज्ञोपवीत (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सं-वीत , ˚तिन्. See सं-√ व्ये.
सं-वीत mfn. covered over, clothed, mailed, armoured, MBh.; Kāv. &c.
covered or surrounded or furnished with, concealed or obscured by (instr. or comp.), ib.
hidden, invisible, disappeared, Hariv.
wrapped round, Bālar.
unseen i.e. connived at, permitted by (comp.), Vām. ii, 1, 19
सं-वीत n. clothing, Śāntiś.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1116,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
संवीत p. p. 1 Clothed, dressed. --2 Covered over, coated, overlaid. --3 Adorned. --4 Invested, surrounded, shut in, hemmed. --5 Overwhelmed.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1070-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
संवीत त्रि० सम् + व्येञ्--क्त । १ आवृते २ रुद्धे च अमरः । सम् + वि + इण--क्त । ३ सङ्गते ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5179,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
संवीतं, त्रि, (सं + व्ये + क्तः ।) रुद्धम् । आवृतम् । इत्यमरः ॥ (यथा, मनुः । ४ । ४९ । “तिरस्कृत्योच्चरेत् काष्ठलोष्टपत्रतृणादिना । नियम्य पयतो वाचं संवीताङ्गोऽवगुण्ठितः ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-203-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें