🕉️ 20 November 2026, Friday · 05:41:04 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

बातचीत
bātacīta
🟠 शब्दसागर
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
बातचीत संज्ञा स्त्री॰ [हिं॰ बात + चिंतन] दो या कई मनुष्यों के बीच कथोपकथन । दो या कई आदमियों का एक दूसरे से कहना सुनना । वार्तालाप । मुहा॰—बातचीत चलना या छिड़ना = दे॰ 'बात-२' का मुहा॰ 'बात चलना' ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔁 जिनके अर्थ में "बातचीत" आता है (44)
आलाप कथोपकथन । भाषण । बातचीत । यौ॰—वार्तालापभाषण कथन । बातचीत । कहनासंकथा वार्ता । बातचीतसंवदन परस्पर कथन । बातचीतप्रवाद परस्पर वाक्य । बातचीतसंगीति वार्तालाप । बातचीतसंभाषण कथोपकथन । बातचीतसंकथन वार्ता । बातचीतसंवाद बातचीत । कथोपकथन । खबर । हाल । समाचार । वृत्तांतसंभाष कथन । संभाषण । बातचीतसंजल्प वार्तालाप । बातचीतप्रजल्पन बातचीत । गपशपसंप्रवदन बातचीत । वार्तालाप । कथो- पकथनपरिज्ञप्ति बातचीत । कथोपकथनसमालोच बातचीत । संभाषण । संलापकथोपकथन बातचीत । गुफ्तगूसांकथ्य बातचीत । वार्तालापसमुदाहार बातचीत । वार्तालापसांभाष्य संभाषण । बातचीतवाकोवाक्य परस्पर कथोपकथन । बातचीतवादु पु संज्ञा पुं॰ वाद । संवाद । बातचीतसखुन बातचीत । वार्तालापगवेजा बातचीत । वार्तालापजिक्र चर्चा । बातचीत । प्रसंग । क्रि॰ प्र॰—आना ।—करना ।—चलना ।—चलाना ।— छिड़…तकरीर बातचीत । गुफ्तगूबतकही बातचीत । वार्तालापसंगाव वार्तालाप । बातचीतगाल्ही पु संज्ञा स्त्री॰ वार्ता । बातचीतबतकहाव बातचीतबतियार बातचीतबोलचाल बातचीत । कथनोपकथन । बातों का कहना सुननाउपसंभाष बातचीत । वाणी द्वारा भावों और विचारों का आदान प्रदानगुफ्तगू बातचीत । वार्तालापलापनिका गपशप । बातचीत । वार्तालापवाकोवाक कथोपथन । बातचीतसभाभाषण बातचीत । वार्तालापवार्त्तालाप बातचीत । कथोपकथन । क्रि॰ प्र॰—करना ।—होनाभाषित कथित । कहा हुआगोष्ठी वहुत से लोगों का समूह । सभा । मंडलीआपृच्छा जिज्ञासा । औत्सुक्यवाग्व्यापार कथन की पद्धतिकलाम वाक्य । वचन । उक्तिबाचा बोलने की शक्तिगुफ्तार वाणी । बोली । आवाज
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें