🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:16:25 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

आमोद
āmoda
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
वही दूर तक फैलने वाली हो तो 'आमोद' (1.5.11)
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
आमोद संज्ञा पुं॰ [सं॰] [वि॰ आमोदित, आमोदी]
१. आनंद ।हर्ष । खुशी । प्रसन्नता । उ॰—हाँ झुमता है चित्त के आमोद के आवेग में । —कानन॰, पृ॰ ५३ ।
२. दिलबहलाव । तफरीह ।
३. दूर से आनेवाली महक । सुगंध । उ॰— कमल तजि तन रुचत नाहीं आक कौं आमोद । —सूर॰, १० । ४५३५ ।
४. शातावर । यौ॰—आमौदप्रमोद । आमोदयात्रा=मन बहलाने की दृष्टि से यात्रा ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आ-मोद mf(आ)n. (√ मुद्), gladdening, cheering up, ŚBr.; KātyŚr.
आ-मोद (अस्), m. joy, serenity, pleasure, R.
fragrancy, a diffusive perfume
strong smell, smell, Ragh.; Megh.; Śiś.; Kathās. &c.
Asparagus Racemosus, L.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (147,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आमोद a. Gladdening, cheering up, delighting. --दः 1 Joy, pleasure, delight; आमोदं परमं जग्मुः Rām. --2 Fragrance (diffusive), perfume; आमोदमुपजिघ्रंतौ स्वनिःश्वासानुकारिणं R. 1. 43; आमोदं कुसुमभवं मृदेव धत्ते मृद्गंधं न हि कुसुमानि धारयंति Subhāṣ.; Śi. 2. 20; Me. 31. --3 Strong smell.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0250-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आमोद पु० आमोदयति आ + मुद--णिच्--अच् । १ अतिदूरने गन्धे “आमोदमुपजिघ्रन्तौ स्वनिश्वासानुकारिणौ” रघुः “आमोदकर्म्मव्यतिहारमीयुः” माघः । उत्तमस्त्रीणां २ मुखनिश्वासादिगन्धे च । “मुखामोदं मदिरया कृतानु- [] व्याधमुद्गिरन्” माघः । आ + मुद--घञ् । ३ प्रहर्षे ल्युट् । आमोदनमप्यत्र न० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0768-a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आमोदः, पुं, (आङ् + मुद् + घञ् ।) अतिदूरगामि- गन्धः । इत्यमरः ॥ गन्धः । हर्षः । इति मेदिनी ॥ सुमहद्गन्धः । इति शब्दरत्नावली । (यथा रघुवंशे । १ । ४३ । “आमोदभुपजिघ्रन्तौ स्वनिःश्वासानुकारिणम्” ।)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-183-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "आमोद" आता है (3)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें