🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:52:43 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

लंपट
laṃpaṭa
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
लंपट ३ वि॰ [सं॰ लम्पट] व्यभिचारी । विषयी । कामी । कामुक । स्वेच्छाचारी । स्वैरी । उ॰—लोभी लंपट लोलुप चारा । जो ताकहिं पर धन पर दारा ।—तुलसी (शब्द॰) ।
लंपट २ संज्ञा सं॰ स्त्री का उपपति । यार ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
लम्पट mf(आ)n. covetous, greedy, lustful, desirous of or addicted to (loc. or comp.), Inscr.; Kāv.; Pur.
लम्पट m. a libertine, lecher, dissolute person, w.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (897,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
लंपट a. 1 Greedy, covetous, hankering after; दधिभक्तलंपट इव Ratn. 2. --2 Lustful, libidinous, dissolute, addicted to licentious pleasures. --टः A libertine, profligate, rake; (लंपाक in the same sense).
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0924-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
लम्पट पु० रस--अटन् पुक् च रस्य लः । परस्त्रीषु १ लोलुपे, मेदि० । २ आसक्ते च ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4822,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
लम्पटः, पुं, षिड्गः । इति लम्पाकशब्दार्थे मेदिनी । के, १४९ ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । ४७ । १०१ । “अथेतराब्रवीन्मैवं यद्यपि स्त्रीषु लम्पटः । तथापि न स दुःखेऽस्मिन्नीदृशः स्यात्तथा- विधः ॥”) आसक्तः । यथा, -- “यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः सुतेषु दारेषु धनेषु चिन्तयन् । शङ्केत विद्वान् कुकलेवरात्ययाद्- यस्तस्य यत्नः श्रम एव केवलम् ॥” इति श्रीभागवते ५ स्कन्धे १९ अध्यायः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (4-206-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "लंपट" आता है (42)
टांकर कामी । लंपटश्लिकु लंपट । कामुकवेल्लहल लंपट । दुराचारी । बदचलनकामकूट वेश्यागामी । लंपट । २० वेश्याओं का छल छंद । ३० कामराज नामक श्रीविधा का…नागरीट लंपट । व्यभिचारीपांशुल परस्त्रीगामी । लंपट । व्यभिचारीलंपाक लंपट । दुराचारीकामवृत्त कामुक । लंपट । स्वेच्छाचारीश्लिक्यु कामुक । लंपटस्त्रीचौर कामी । लंपट । व्यभिचारीसंप्रयोगी कामुक । लंपटस्त्रीचंचल कामी । लंपटस्पर्शरसिक कामुक । लंपटछिनरा परस्त्रीगामी (पुरुष) । लंपट । वृषललफंगा लंपट । व्यभिचारी । दुश्चरित्रशोहदा व्यभिचारी । लंपटशिश्नंभर कामी । लंपट । छिनराबहिव्यसनी लंपट । क्षुद्र । अविनयी । निम्नलमक सज्ञा पुं॰अभीक निर्भय । निड़रकामन कामुकतारल चपल । चंचल । अस्थिरभृंग सज्ञा पुं॰संपाक अच्छी तरह पकना । परिपाक होनावैषयिक विषय संबंधी । विषय काकोट्टार किला । दुर्गलीन तत्पर । नियुक्तकामग स्वेच्छाचारी । अपनी इच्छा पर चलनेवालामधुद्र भौरारतताली कुटनीरतनारीच कामदेव । मदनरतहिंडक वह जो स्त्रियों को चुराता होलटा † वि॰कामी कामना रखनेवाला । इच्छुकग्रामी देहाती । गँवारव्यसनी वह जिसे किसी प्रकार का व्यसन या शौक होकामचारी मनमाना घूमनेवाला । जहाँ चाहे वहाँ विचरनेवालाऐयाश बहुत ऐश या आराम करनेवालाघटिहा पु † वि॰लवासी पु † वि॰वांछी इच्छुक । चाहनेवालाचुडुक्का लाल की तरह एक छोटी सी चिड़िया । विशेष—इसकी चोंच और पैर काले, पीठ मटमैल…
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें