🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:31:37 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

संबद्ध
saṃbaddha
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
संबद्ध वि॰ [सं॰ सम्बद्ध]
१. बँधा हुआ । जुड़ा हुआ । लगा हुआ ।
२. संबंधयुक्त । मिला हुआ ।
३. बंद ।
४. संयुक्त । सहित ।
५. अनुरक्त (को॰) ।
६. विषयक (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सम्-बद्ध mfn. bound or tied together, joined, connected, ŚBr.; KātyŚr.
connected in sense, coherent, having meaning (see ˚अ-स्)
shut, closed, Kām.
connected or covered or filled with, belonging or relating to (instr. or comp.), Mn.; MBh. &c.
combined with i.e. containing (comp.), Hariv.
attached to anything i.e. existing, being, found in (loc.), Kālid.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1177,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
संबद्ध p. p. 1 Bound or fastened together. --2 Attached to. --3 Connected with, related to, belonging to. --4 Endowed with. --5 Connected in sense. --6 Closed, shut.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1104-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सम्बद्ध त्रि० सम् + बन्ध--क । १ सम्बन्धिनि । भावे क्त । २ सम्य- ग्बन्धने न० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5243,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सम्बद्धः, त्रि, (सं + बन्ध + क्तः ।) सम्बन्धयुक्तः । यथा सुमन्तुः । मातृपितृसम्बद्धा आसप्तमाद- विवाह्याः कन्या भवन्ति । इत्युद्वाहतत्त्वम् ॥ (यथा च भागवते । २ । ९ । १ । “आत्ममायामृते राजन् परस्यानुभवात्मनः । न घटेतार्थसम्बन्धः स्वप्नद्रष्टुरिवाञ्जसा ॥”) बन्धनविशिष्टः । (यथा, रामायणे । ५ । ५६ । २७ । “दन्तौष्ठपुटसंबद्धं वक्त्रं सापि तदाकरोत् ॥”)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-284-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "संबद्ध" आता है (24)
संयत् संबद्ध । लगा हुआअभिरक्त लगा हुआ । संबद्ध । अनुरक्तअन्ववसित संलग्न । संबद्धसम्मिश्र मिला हुआ । संबद्धससंग संबद्ध । संगयुक्त । संलग्नवाबस्ता बँधा हुआ । संबद्धमुतअल्लिक संबंध रखनेवाला । लगाव रखनेवाला । संबद्धसगंध जिसमें गंध हो । गंधयुक्त । महकदारअवसित समाप्तविलीन जो अदृश्य हो गया हो । लुप्तश्रित आश्रय में पहुँचा हुआअभिहित उक्त । कथित । कहा हुआसंलग्न बिल्कुल लगा हुआ । सटा हुआ । मिला हुआसंसक्त लगा हुआ । सटा हुआ । मिला हुआसज्जित जिसकी खूब सजावट हुई हो । अलंकृत । आरास्ताप्रसक्त संश्लिष्ट । लगा हुआसंसृष्ट एक साथ उत्पन्न या आविर्भूतसंहित बि॰अभिन्न जो भिन्न न हो । अपृथक् । एकमयअनुस्यूत सीया हुआनिहत फका हुआसंप्रयुक्त जोड़ा हुआ । एक साथ किया हुआसच जो यथार्थ हो । सत्य । वास्तविक । ठीक । दे॰ 'सत्य'निबंधी निबंध करनेवाला । बाँधनेवाला
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें