🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:26:16 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

सहारा
sahārā
🟠 शब्दसागर
📗 अमरकोश — पर्याय
अवष्टब्ध (3.3.112) निकट
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
सहारा संज्ञा पुं॰ [सं॰ सहाय]
१. मदद । सहायता । क्रि॰ प्र॰—देना ।—पाना ।—मिलना ।—लेना ।
२. जिसपर बोझ डाला जा सके । आश्रय । आसरा ।
२. भरोसा ।
४. इतमीनान । मुहा॰—सहारा पाना = मदद पाना । सहारा देना = (१) मदद देना । (२) टेक देना । (३) आसरा देना । (४) रोकना । सहारा ढूँढ़ना = आसरा ताकना । वसीला ढूँढ़ना ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔁 जिनके अर्थ में "सहारा" आता है (58)
आलंब अवलंब । आश्रय । सहारासहाय सहायता । मदद । सहाराअवलंब आश्रय । आधार । सहाराआलंबन सहारा । आश्रय । अवलंबनआश्रय आधार । सहारा । अवलंब । जैसे,—छत खभों के आश्रय पर है । यौ॰—आश्रयाशअधिकरण आधार । आसरा । सहाराअभिसार साधन । सहाय । सहारा । बलअवलंबन आश्रम । आधार । सहाराअवष्टंभ सहारा । आश्रयऔलान अवलंब । आश्रय । सहारासमाश्रय आश्रय । सहाराप्रस्कुंद सहायता । सहारा । अवलंबवलंब अवलंब । सहाराविश्रय शरण । आश्रय । सहाराश्रिति अवलब । सहाराव्याश्रय सहारा । आश्रय । साहाय्यहस्तालंब हाथ का सहारा । सहाराहस्तावलंब सहारा । आश्रयठेक सहारा । बल देकर टिकाने की वस्तु । ओँठगावे की चीजमदत पु † संज्ञा स्त्री॰ सहायता । सहारा । दे॰ 'मदद'सनद तकियागाह । आश्रय । सहाराआसरा सहारा । आधार । अवलंब । जैसे, —(क) यह छत खंभों के आसरे पर है । (ख) बुढ्…ठेकी टेक । सहाराथंबन सहारा । टेकथुनी पु संज्ञा स्त्री॰ टेक । सहारा । थूनीउपघ्प आश्रय । सहाराढासना वह ऊँचा वस्तु जिसपर बैठने में पीठ या शरीर का ऊपरी भाग टिक सके । सहारा …पठंगा † संज्ञा पुं॰ अवलंब । आश्रय । सहाराटिकोना टिकौना संज्ञा पुं॰ आधार । टेक । सहारापुश्ती टेक । सहारा । आश्रय । थामसमुपष्टभ सहारा । आश्रयसह्यकर्म मदद । सहायता । सहारासभुपस्तंभ आश्रय । भरोसा । सहाराआस आशा । उम्मेदडोर डोरा । तागा । रस्सी । सूतलंबन गले का वह हार जो नाभि तक लटकता होविशय संशय । संदेह । शकहस्र हँसनेवाला । मुस्करानेवाला । हासयुक्तअववाद निंदा । बुराईप्रकर अगरु । अगर नामक गंध द्रव्यधर्त्र घर । भवनस्तंभन संज्ञ पुं॰प्रश्रय शिथिलता । ढिलाई । ढिलापनप्रतिश्रय वह स्यान जहाँ यज्ञ होता है । यज्ञशालागतिक गति । गमनसंवल दे॰ 'संबल'स्कंभ खंभा । स्तंभश्रुष्टि सुनने की क्रियाटेक वह लकडी़ या खंभा जो किसी भारी वस्तु को अडा़ए या टिकाए रखने के लिये नीच…सेविता सेवक का कर्म । सेवा । दासवृत्ति । चाकरीखंभ स्तंभ । खंभाठेस आघात । चोट । धक्का । ठोकरटेकी कही हुई बात पर जमा रहनेवाला । प्रतिज्ञा पर दृढ़ रहनेवालासाया छाया । छाँहअधारी पु संज्ञा स्त्री॰तकिया कपड़े का बना हुआ लंबो— तरा, गोल या चौकौर थैला जिसमें रूई, पर आदि भरते …भरोसा आश्रम । आसराअभिसरन पु संज्ञा पुं॰
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें